*Plan dnia i pory karmień/posiłków u dzieci w wieku 15-36 miesięcy

Jak zaplanować dzień, aby dziecko było szczęśliwe, najedzone i wyspane? Skorzystaj z gotowego planu działana z optymalnymi porami snu, aktywnści i posiłków, które odpowiadają naturalnym rytmom, potrzebom i możliwościom dzieci w wieku 15-36 miesięcy. Dobry plan dnia jest kluczowy dla dobrze przesypianych nocy!

KLUCZOWE INFORMACJE

Plan dnia z 2 drzemkami (13-17.mż)

W drugim roku życia wydłużą się czasy aktywności, a wraz z nimi pory snu przesuną na późniejsze. Zapotrzebowanie na sen wciąż wynosić będzie 13-16 godzin snu na dobę, rozłożone na 11-12 godzin snu nocnego (bez karmień) oraz 2-2,5 godziny snu w ciągu dnia na dwóch drzemkach, a po przejściu na jedną drzemkę 2-3 godziny snu (drzemka może trwać nawet 3 godziny w pierwszych tygodniach po przejściu na nocy plan dnia, następnie skraca się do 2-2,5h).

Gotowość na jedną drzemkę u znakomitej większości dzieci pojawia się dopiero po 13. miesiącu życia. Przed ukończeniem 18. miesiąca starszaczek powinien już korzystać z jednej dobrze przesypianej drzemki.

W drugim roku życia pory snu możecie utrzymywać bardziej według zegarka, ale wciąż ważne jest unikanie przemęczenia, czyli nieprzekraczanie maksymalnych zalecanych czasów aktywności.

	Od godziny:	Uwagi:
Sen nocny:	19:00-20:00	Jeśli sen w ciągu dnia nie przekroczył łącznie 2h, zalecam wcześniejszą porę odkładania na sen nocny, czyli okolice godziny 18:00
Pobudka rano	6:30-7:00	Najlepiej o stałej porze (+/-30 minut)
Drzemka nr 1	9:00-10:00	1-2 godziny
Drzemka nr 2	14:00-15:00	40-60 minut; powinna zakończyć się najpóźniej przed 16:00, aby nie zakłócić snu nocnego
Kolacja	18:00-18:30	Ostatni posiłek i wieczorne mleko najlepiej podać przed kąpielą
Rytuał wieczorny	18:30-19:30	Kąpiel, następnie wyciszanie w sypialni (rytuał)
Sen nocny	19:00-20:00	(docelowo odłożenie do łóżeczka, kiedy dziecko zaczyna zasypiać samodzielnie)

Czasy aktywności przy 2 drzemkach

Czasy aktywności to rekomendowane odcinki czasu pomiędzy snem dzieci w ciągu dnia – przestrzeganie ich (obserwując jednocześnie dziecko, czy nie daje już sygnałów o zmęczeniu i senności) zapobiega przemęczeniu. Czasy aktywności to wartości orientacyjne, które ułatwiają rodzicom podjęcie decyzji w przypadku nietypowych dni, np. kiedy drzemki się opóźnią lub były wyjątkowo krótkie.

Najbardziej elastyczny jest środkowy czas aktywności; na pierwszą drzemkę maluszek będzie gotowy najszybciej (po około 2-2,5h aktywności), z kolei ostatniego czasu aktywności nie radzę przesadnie wydłużać, ze względu na ryzyko przemęczenia dziecka na koniec dnia, co skutkuje gorszym snem w nocy. Zalecam kontrolować długość drzemek, aby żadna z nich nie trwała dłużej niż dwie godziny, a drzemka popołudniowa skończyła się najpóźniej przed 16:00.

Czas aktywności od-do	13-17.mż* miesięcy
Pobudka – początek D1	2-3 godziny
Koniec D1 – początek D2	3,5-4 godziny
Koniec D2 – sen nocny	4-4,5 godziny

Plan karmień i posiłków przy 2 drzemkach

Wraz z nowym planem dnia zmieni się układ posiłków – poniżej podaję przykładowy schemat dla planu dnia z dwoma drzemkami. Posiłki powinny być rozłożone co mniej więcej 2,5-3 godziny:

Opis

Pobudka: mleko*, następnie po około 60-90 minutach śniadanie – pokarmy stałe (naleśniczki, jajecznica, kanapki itp.), mogą być również dania mleczne (kaszka z owocami, jogurt z owocami), im starsze dziecko, tym więcej możliwości ;)

Po pierwszej drzemce: mleko*, następnie po 60-90 minutach zupka/obiadek (u dzieci w drugim roku życia mleko nie jest konieczne)

Po drugiej drzemce: u młodszych dzieci może być podana kolejna porcja mleka*, u starszych – II danie (najlepiej danie zawierające źródło pełnowartościowego białka, czyli mięso lub ryba)

Na około 60-90 minut - podwieczorek, np. owoce, naleśniczki, placuszki, jogurt lub inne przekąski (nowe produkty, szczególnie surowe, wprowadzamy najpóźniej do godz. 15.00, ponieważ mogą zaburzać sen nocny)

Kolacja na około 60-90min przed porą zasypiania na noc (im starsze dziecko, tym dłuższy czas między kolacją i porą zasypiania): kaszka mleczna, zupka warzywna z mięskiem, makaron z sosem warzywnym i mięskiem, placuszki lub muffinki warzywne, kanapki, jajecznica itp. (i znowu – im starsze dziecko, tym więcej możliwości), po kolacji – wieczorne mleko*.

*) pokarm mamy lub mleko modyfikowane, w 2. roku życia obowiązuje zalecenia, aby dziecko spożywało nie więcej niż 0,5 litra mleka modyfikowanego na dobę (to zalecenia nie dotyczy dzieci karmionych piersią)

Plan dnia z jedną drzemką (15/18-36.mż)

Gotowość na plan dnia z jedną drzemką pojawia się dopiero w drugim roku życia – większość dzieci potrzebuje przejść na nowy plan dnia między 15 i 17mż. Niekiedy, przy dobrze przesypianych nocach (12h snu bez wybudzeń) maluszek sygnalizuje gotowość na tę zmianę wcześniej, już po ukończeniu roczku, są to jednak wyjątkowe przypadki.

Po przejściu na jedną drzemkę dzieci potrzebują około 13-16 godzin snu na dobę, rozłożone na: 11-12 godzin snu nocnego (bez karmień) oraz 2-3 godziny snu w ciągu dnia (najlepiej 2-2,5 godziny) z drzemką początkowo około 11:30, a w okolicy 18-20mż. – około 12:00-12:30.

Im starsze dziecko, tym nieco późniejsza pora drzemki – dwulatki zasypiają na nią około 13:00-13:30, a sama drzemka skraca się do 1,5-2h.

Przed całkowitą rezygnacją drzemki, kiedy dziecko kończy 2,5-3 lata, drzemka pojawia się około 13:00-14:00 i trwa tylko 1-1,5h.

	Od godziny:	Uwagi:
Sen nocny	18:30-19:00	Jeśli łączna długość snu w ciągu dnia nie przekroczyła 2 godzin, zalecam wcześniejszą porę odkładania na sen nocny, czyli okolice godziny 18:30
Pobudka rano	6:30-7:00
Drzemka	11:30-12:00	2-3 godziny (po 18.mż 2-2,5 godziny)
Kolacja	17:30-18:00	Ostatni posiłek nie powinien bezpośrednio poprzedzać snu – najlepiej podać go przed kąpielą
Rytuał wieczorny	18:00-18:30	Kąpiel, następnie wyciszanie w sypialni (rytuał)
Sen nocny	18:30-19:00	(docelowo odłożenie do łóżeczka, kiedy maluszek zaczyna zasypiać samodzielnie)

Proces przechodzenia na jedną drzemkę wygląda następująco: w pierwszej kolejności wydłużają się czasy aktywności i dziecko ma trudność w zaśnięciu na drzemki o dotychczasowych porach. Na tym etapie wciąż warto utrzymać dwie drzemki, ale oferować je nieco później. Kiedy pierwsza drzemka rozpoczyna się około 10:00, a druga około 15:00 – konieczne jest skracanie każdej z nich do maksymalnie 60 minut. Pora snu nocnego również opóźnia się (niekiedy nawet na godzinę 20:00), ale jest to korzystne – dziecko przesuwa porę porannej pobudki na 6:30-7:30, co z kolei pomaga przejść na jedną drzemkę. Po 5-7 dniach na planie dnia z opóźnionymi porami drzemek warto odważyć się na plan dnia z jedną drzemką o 11:30. W moim sklepie znajdziecie krótki poradnik o redukcji drzemek z 2 na 1, w którym szczegółowo opisuję ten proces.

Czasy aktywności przy jednej drzemce

Czasy aktywności to rekomendowane odcinki czasu pomiędzy snem dzieci w ciągu dnia – przestrzeganie ich (obserwując jednocześnie dziecko, czy nie daje już sygnałów o zmęczeniu i senności) zapobiega przemęczeniu. Czasy aktywności to wartości orientacyjne, które ułatwiają rodzicom podjęcie decyzji w przypadku nietypowych dni, np. kiedy drzemki się opóźnią lub były wyjątkowo krótkie.

U dzieci, które są już na utrwalonym, stabilnym planie dnia z dwoma drzemkami (po 10-11.mż) lub z jedną drzemką (po 13.mż), można przyjąć plan dnia bardziej wg zegarka, czyli ze stałymi porami snu (zawsze jednak różnica w porze zasypiania to +/-30 minut). Zalecam kontrolować długość drzemki, aby nie przekraczała 3 godzin (najlepiej jest, kiedy dziecko przesypia na drzemce 2-2,5 godziny – z czasem drzemka skraca się). Drzemka powinna zakończyć się przed 15:00, aby sen nocny wypadał przed 20:00.

Czas aktywności od-do	15/18-24 miesiące
Pobudka – początek drzemki	5h godzin
Koniec drzemki – sen nocny	5-5,5h godziny

Początkowo, po przejściu na jedną drzemkę, dziecko gotowe będzie na sen nocny już po 5 godzinach aktywności. Z wiekiem – około 18.mż – ostatni czas aktywności wydłuży się do 5,5 godziny, a przed ukończeniem 2. roku życia – do pełnych 6 godzin

Dłuższe czasy aktywności pojawią się bliżej 24. miesiąca życia:

Czas aktywności od-do	24+ miesiące
Pobudka – początek drzemki	6 godzin
Koniec drzemki – sen nocny	6-6,5 godzin

Pory posiłków przy jednej drzemce

Wraz z nowym planem dnia zmieni się układ posiłków – dobrze sprawdza się schemat snu i posiłków, z którego często korzystają żłobki i przedszkola:

Opis	Przykładowe pory posiłków
Pobudka: mleko*	6:30-7:30
Śniadanie: kaszka z owocami, owsianka (lub inne płatki/kaszka na wodzie lub mleku), jajecznica, kanapki, placuszki itp.	9:00-9:30
Obiad: zazwyczaj zupka	11:00-11:30
Drzemka	11:30-12:00 (lub później, zależnie od wieku dziecka)
Obiad – II danie	14:00-14:30
Podwieczorek: mleko*, owoce, jogurt, placuszki, muffinki, jogurt itp.	16:00-16:30
Kolacja i porcja wieczornego mleka*	17:30-18:00
Sen nocny	18:30-19:00 (lub później, zależnie od wieku dziecka)

*) pokarm mamy lub mleko modyfikowane; od drugiego roku życia dziecka obowiązuje zalecenia, aby spożywało ono nie więcej niż 0,5 litra mleka modyfikowanego na dobę (to zalecenia nie dotyczy dzieci karmionych piersią); podawanie mleka rano nie jest konieczne, jeśli maluszek jest gotowy na śniadanie od razu po porannej pobudce