Płacz wokół snu - niezbędnik rodziców

Z ewolucyjnego punktu widzenia płacz jest zachowaniem przywiązaniowym, które sprzyja bliskości dziecka z głównym opiekunem. Poprzez płacz dziecko zapewnia sobie przetrwanie oraz rozwój więzi społecznych - płaczem sygnalizuje potrzeby, których nie jest w stanie zaspokoić samodzielnie. Nic więc dziwnego, że wszystkie dzieci płaczą… Płacz to komunikat dla opiekuna: „Przyjdź tu i sprawdź, co mi jest”.

Ludzkie dziecko rodzi się wyposażone w umiejętności do nawiązania więzi. Początkowo korzysta z szeregu odruchów, z czasem wykształca określone zachowania – zaczyna świadomie uśmiechać się, odpowiadać głosem na słowa wypowiadane przez rodzica, a na dalszym etapie życia – korzystać z mowy. Wszystko to zapewnia dziecku właściwą opiekę, która oznacza, że jego zaspokajane są jego najważniejsze potrzeby. Wiemy, że dostępność i reagowanie rodzica na potrzeby zgłaszane przez dziecko warunkuje powstanie bezpiecznej więzi między dzieckiem a opiekunem. A bezpieczny styl przywiązania ma wpływ na całe życie człowieka.

Czy płacz oznacza, że dzieje się coś złego z więzią między dzieckiem a opiekunem? Wręcz przeciwnie. Dziecko płacze, ponieważ wie, że rodzic odpowie na sygnalizowaną przez niego potrzebę. I faktycznie, rodzic powinien być responsywny - odpowiedzieć na płacz dziecka we właściwy sposób, czyli zaspokajając prawdziwą potrzebę kryjącą się za płaczem.

Jakie są główne przyczyny płaczu dziecka w nocy?

GŁÓD - rosnący szybko maluszek potrzebuje regularnych karmień na przestrzeni całej doby, ale wraz z dojrzewaniem organizmu dziecka, dojrzewaniem snu i rozszerzaniem diety liczba nocnych pobudek na karmienia powinna maleć. Tę pozytywną zmianę powinniście dostrzec już po 6. miesiącu życia. Więcej o nocnych karmieniach i związanych z nimi trudnościach przeczytacie TUTAJ

DYSKOMFORT - przyczyną pobudek maluszka z płaczem może być przemoczona pieluszka, zbyt wysoka lub zbyt niska temperatura w sypialni, a nawet niewygodna pozycja, której dziecko w okresię wczesnoniemowlęcym (0-3 miesiące) nie potrafi jeszcze zmienić samodzielnie. Więcej wysokim komforcie snu i zasadach higieny snu dziecka przeczytacie TUTAJ.

ROZWÓJ - nowe umiejętności bardzo często pzynoszą większe trudności we śnie. Niespokojne noce powinny jdnak przemijać wraz z przejściem przez skok rozwojowy czy okres wzmożonego lęku separacyjnego, w którym potrzeba bliskości zwiększa się. Więcej regresach snu i przyczynach trudności we śnie przeczytacie TUTAJ.

BRAK WŁAŚCIWYCH STRATEGOO NA SEN - w pierwszych miesiącach życia, ze wzlęgu na niedojrzały układ nerowowy, dziecko potrzebuje pomocy rodziców przy zasypianiu i powracaniu do snu. Po 4. miesiącu życia, wraz z rozwojem neurologicznym i ogromnymi zmianami zachodzącymi w strukturze snu, maluszek staje się gotowy na bardziej samodzielne zasypianie. Jest gotowy na to, aby przy zasypianiu korzystać z własnych zasobów w zakresie samowyciszania się. Dodatkowo, rytm okołodobowy jest już dobrze dojrzały i organizm dziecka dzieli dobę na dzień - czas na aktywnośći, i na noc - czas na odpoczynek. Przy nauce dobrego snu maluszek potrzebować będzie właściwego wsparcia - więcej o tym przeczytacie TUTAJ.

Jak patrzeć na płacz dziecka w nocy?

W pierwszych miesiącach życia płacz maluszka w nocy oznacza konkretną potrzebę, która wymaga zaspokojenia przez rodziców - zazwyczaj chodzi o głód, dyskomfort czy potrzebę bliskości. W sprzyjających warunkach - kiedy wszystkie najważniejsze potrzeby dziecka są zaspokojone, a miejsce snu wspiera jego sen - maluszek może coraz lepiej przesypiać noce, zwłaszcza po 6-8. tygodniu życia, kiedy jego organizm zaczyna coraz wyraźniej funkcjonować zgodnie z rytmem okołodobowym, ponieważ dojrzewa praca zegara wewnetrznego.

Po 12. tygodniu życia prosta struktura snu dziecka zmienia się w bardziej złożoną i trudniejszą. Na koniec każdego cyklu snu dziecko budzi się – tak, jak my, osoby dorosłe. Rodzice zauważają te zmiany po krótkich, 30-minutowych drzemkach, oraz po większej liczbie nocnych pobudek w drugiej części nocy i nad ranem. Czwarty miesiąc życia przynosi więc zacznie wiecej płaczu wokół snu, ale ta sytuacja powinna minąć po 16-18. tygodniu, kiedy nowa struktura snu utrwali się. Badania wskazują, że po tej "sennej rewolucji" około 30% dzieci będzie potrzebować nauczyć się spać na nowo... w nowej strukturze snu. O "sennej rewolucji" z 4. miesiąca życia opowiadam w nagraniu na moim kanale na YouTube:

Po 4. miesiącu życia strategie oznaczające ZALEŻNOŚĆ SNU DZIECKA OD DZIAŁAŃ RODZICÓW przynosić będą częste pobudki w nocy oraz krótkie drzemki. Mówimy wtedy o niekorzystnych sennych asocjacjach. W Międzynarodowej Klasyfikacji Zaburzeń Snu wyróżniono dwa typy dziecięcej bezsenności behawioralnej – jednym z nich jest właśnie bezsenność warunkowa (z ang. sleep onset association disorder), kiedy sen dziecka warunkowany jest określonymi działaniami rodziców. Rozwiązaniami na zasypianie u małych dzieci są najczęściej:

• SSANIE– dziecko korzysta przy zasypianiu ze ssania (piersi, butelki z mlekiem lub ze smoczka)

• KOŁYSANIE – dziecko korzysta przy zasypianiu z ruchu (jest kołysane na rękach, na piłce, w wózku itd.)

• OKREŚLONA SYTUACJA – dziecko korzysta przy zasypianiu z określnych warunków (potrafi zasnąć tylko na rodzicu, tylko w wózku, tylko na dużym łóżku rodziców itd.)

Jeżeli dziecko zasypia niesamodzielnie, czyli z określoną pomocą rodzica, będzie oczekiwać i potrzebować tego samego rozwiązania przy naturalnych pobudkach na koniec cyklu snu.

Oczywiście, dopóki sytuacja oznaczająca zależność snu Waszego maluszka od Waszych działań nie wpływa negatywnie na dobre funkcjonowanie Waszej rodziny, nie ma potrzeby zmieniać jej. Jednak chroniczny brak snu bardzo szybko obniża jakość życia – rodziców i dziecka.

Zmiana nawyków okołosennych

Terapia snu u dzieci polega na zmianie nawyków okołosennych. Nauka samodzielnego zasypiania oznacza odejście od niekorzystnego nawyku, przez który Wasze dziecko nie może korzystać ze zdrowego snu.

Problemy ze snem, u których podłoża leżą niewłaściwe nawyki (przyczyny behawioralne), nie rozwiązują się same. Warto więc zmienić je, gdy wyrażnie widzimy, że sen dla dziecka stał się trudny.

Nawet jeżeli koniecznie zmiany są początkowo trudne i przynoszą płacz dziecka, w dłuższej perspektywie zawsze oznaczają lepszy sen - dla Was i dla maluszka. A to ważne w kontekście dobrostanu całej Waszej rodziny.

Nauka samodzielnegi zasypiania nie wyklucza "nocnego rodzicielstwa" - nie polega na "porzuceniu dziecka na noc". Nadal powinniście być responsywni, czyli odpowiadać na trudności we śnie zgłaszane przez maluszka płaczem. Wasze wsparcie powinno jednak odpowiadać jego prawdziwej potrzebie. Częste pobudki w nocy nie wiążą się z głodem czy z potrzebą bliskości - u zdrowego dziecka przyczyną pobudek w nocy co 1-2 godziny jest brak umiejętności samodzielnego przechodzenia przez cykle snu. W nauce tej ważnej umiejętności możecie pomóc Waszemu dziecku.

Przy zmianie nawyków okołosennych bardzo ważne jest także, abyście byli dla Waszego maluszka przewidywalni. Czyli na każdy płacz dziecka powinniście odpowiadać trzymając się określonego schematu działania. Powtarzalność w Waszym wsparciu oznacza nie tylko utrwalanie nowych, lepszych rozwiązań na sen, czyli szybszą naukę dobrego snu, ale także większe poczucie bezpieczeństwa u dziecka. To chaotyczny styl rodzicielstwa, nieprzewidywalność reakcji rodziców na trudniejsze sytuacje zaburza budowanie bezpiecznego stylu przywiązania u maluszka.

Przy nauce dobrego snu warto korzystać z materiałow przygotowanych przez rzetelne wykształconą i doświadczoną ekspertkę od snu dziecka. W Programie WYSPANA MAMA, czyli moim autorskim programie nauki samodzielnego zasypiania, proponuję Wam stopniowe zmiany wokół snu, dzięki którym nie narazicie Waszego dziecka na nadmierny wysiłek, na zmiany, na której nie jest gotowe. Program oparłam na metodzie "podmiany nawyków" (z ang. habit stacking) polegającej na utrzymaniu początkowo dotychczasową rutyny wokół snu i jednoczesnym dodawanie do niej nowych lepszych strategii na zasypianie i sen. Kiedy nowe rozwiązania są już dobrze utrwalone i zaczynają wspierać sen dziecka, możecie odejść od poprzedniej rutyny, która ten sen zaburzała. Cały proces zmian jest płynny i bardzo stopniowy - program przygotowałam jako Certyfikowana Konsultantka ds. Snu Dziecka, Terapeutka bezsenności CBT-I, Specjalistka ds. dietetyki pediatrycznej oraz absolwentka studiów na kierunku "Psychologia dziecka' na Uniwersytecie SWPS. Możecie mi zaufać!

Przy zakupie Programu WYSPANA MAMA otrzymujecie również:

• 30-minutową konsultację telefoniczną

• profesjonalne nagrania wyciszającej kołysanki i różowego szumu (12h)

• 3-miesięczny dostęp do Społeczności WYSPANEJ MAMY, czyli platformy edukacyjnej z ponad 70 materiałami o śnie dziecka

• bezterminowy dostęp do zamkniętej grupy wsparcia na Facebooku

WIĘCEJ INFORMACJI